Ομιλία Γιάννη Κουτσούκου, Εισηγητή της Δημοκρατικής Συμπαράταξης στο Ν/Σ του Υπουργείου Οικονομικών «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2015/2366/ΕΕ για τις υπηρεσίες πληρωμών και άλλες διατάξεις».

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ήθελα να ενημερώσω την Ολομέλεια, πριν μπω στα ζητήματα του νομοσχεδίου, ότι κατά τη συζήτηση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου στην Επιτροπή Οικονομικών έθεσα δύο φορές το θέμα που συνδέεται με το αίτημα των Βουλευτών της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, Κουτσούκου, Λοβέρδου, Μανιάτη, Σκανδαλίδη και Αμυρά Γιώργου από το Ποτάμι, προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών για να συζητηθεί στην Επιτροπή Οικονομικών το σχέδιο της Κυβέρνησης για την ολιστική ανάπτυξη, το οποίο έχουμε πληροφορηθεί ότι έχει κατατεθεί στα όργανα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπό τον αγγλικό τίτλο «GrowthstrategyforthefutureofGreece».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είμαστε σε μία περίοδο που στην ημερήσια διάταξη κυριαρχούν τα ζητήματα της λεγόμενης καθαρής εξόδου, όπως λέει η Κυβέρνηση.

Φυσικά δεν πρόκειται ούτε για καθαρή ούτε για έξοδο, καθώς η χώρα είναι δεσμευμένη με τις αποφάσεις της Κυβέρνησης των κ.κ. Τσίπρα και Καμμένου με πρωτογενή πλεονάσματα για τα επόμενα χρόνια της τάξης του 3,5%, δηλαδή 6-7 δισεκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση, που θα βγαίνουν από τις τσέπες των φορολογουμένων. Είναι δεσμευμένη με επαχθή μέτρα, όπως η περικοπή των συντάξεων από 1/1/2019 και η μείωση του αφορολόγητου από το 2020 με πρωτογενή μέχρι το 2060 κοκ. Και η Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι με αυτό το ολιστικό σχέδιο για την ανάπτυξη, διαπραγματεύεται τις διαρρυθμίσεις για τη βιωσιμότητα του χρέους.

Είπαμε, λοιπόν, από τις 17/4/2018 επίσημα, με έγγραφό μας, να συζητηθεί αυτό το σχέδιο εδώ, στη Βουλή των Ελλήνων, και να δούμε τι περιέχει, τι κρύβει ενδεχόμενα και να καταθέσουμε τις απόψεις μας για την μελλοντική πορεία της χώρας ως υπεύθυνα κόμματα.

Φωνή βοώντος εν τη ερήμω.

Ο κύριος Πρόεδρος της Επιτροπής, ο κ. Μπαλαούρας, μας απάντησε ότι θα συζητηθεί μόλις έρθει ο κ. Τσακαλώτος από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήρθε ο κ. Τσακαλώτος, πάνε κι έρχονται οι Υπουργοί στα Eurogroup, όπου κι αν συνεδριάζουν, η Βουλή δεν ενημερώνεται.

Θέλω με λύπη μου να παρατηρήσω ότι δεν είδα να τοποθετείται ούτε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ -φαντάζομαι ότι έχει ενδιαφέρον να ξέρουν οι συνάδελφοι της Πλειοψηφίας τι κάνει η Κυβέρνησή τους, εκτός κι αν έγινε καμιά άτυπη ενημέρωση απ’ αυτά τα nonpaper που εκδίδει το Μαξίμου και πείστηκαν ότι όλα πάνε καλά- δεν είδα όμως ούτε την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας να τοποθετείται και λυπάμαι γι’ αυτό.

Δηλαδή τα δύο κόμματα εξουσίας, αυτοί που κυβερνούν σήμερα και αυτοί που διεκδικούν να κυβερνήσουν, για τα μείζονα ζητήματα ανταλλάσσουν κατηγορίες μέσω των μαζικών μέσων ενημέρωσης για το ποιος αλυσοδένει τη χώρα και ποιος θα πάρει πιο επαχθή μέτρα, εντούτοις, ένα αίτημα πάρα πολύ σοβαρό για να συζητήσουμε, εδώ, στη Βουλή των Ελλήνων, με την πρόταση που έχουμε καταθέσει, δεν το υποστηρίζουν.

Διότι αν το υποστήριζαν με τις υπογραφές τους, η συζήτηση θα ήταν υποχρεωτική –σας ενημερώνω- κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, καθώς οι υπογραφές οι δικές μας δεν είναι όσες επιβάλλει ο Κανονισμός για να γίνει υποχρεωτική συζήτηση.

Θα περιμένουμε και σήμερα, λοιπόν, μια απάντηση από τη μεριά της Κυβέρνησης, από την κυρία Παπανάτσιου, η οποία είναι στέλεχος του Υπουργείου Οικονομικών. Μπορεί ο κ. Τσακαλώτος να περιδιαβαίνει από την Ευρώπη στην Αμερική και ούτω καθ’ εξής και ο κ. Χουλιαράκης επίσης, αλλά η Κυβέρνηση έχει «σοβαρά στελέχη» που θα μπορούσαν να έρθουν στην Ολομέλεια να παρουσιάσουν αυτό το σχέδιο.

Έρχομαι, τώρα, στα ζητήματα του νομοσχεδίου που επιγράφεται «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2015/2366/ΕΕ για τις υπηρεσίες πληρωμών και άλλες διατάξεις».

Θα έλεγα ότι ο τίτλος του νομοσχεδίου θα έπρεπε να είναι «Ενσωμάτωση της Οδηγίας αυτής και ολίγη από ρουσφέτια». Τη φράση «ολίγη από ρουσφέτια» θα την εξηγήσω μετά, όταν έρθω στα άρθρα του νομοσχεδίου που αφορούν τις διατάξεις του Υπουργείου Οικονομικών, δηλαδή στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η χώρα μας έχει ενσωματώσει από το 2010 με τον ν. 3862 την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις υπηρεσίες πληρωμών, τα μέσα, τους όρους, τις προϋποθέσεις και ούτω καθ’ εξής. Η Οδηγία, λοιπόν, που σήμερα ενσωματώνουμε στο εθνικό δίκαιο, αντικαθιστά την προηγούμενη Οδηγία και καταργεί τις διατάξεις του ν. 3862 που την ενσωμάτωσαν, καθώς κρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις υπηρεσίες της ότι οι εξελίξεις που συνδέονται με τις τεχνολογίες, με τις νέες υπηρεσίες πληρωμών, επέβαλλαν μια επικαιροποίηση αυτού του πλαισίου.

Έτσι, λοιπόν, στα άρθρα από 1 έως 109, που ενσωματώνουν αυτήν την Οδηγία, θεσπίζονται οι κανόνες σχετικά με τη διαφάνεια και τις απαιτήσεις ενημέρωσης σχετικά με τις υπηρεσίες πληρωμών και καθορίζονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των χρηστών υπηρεσιών πληρωμών και των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών πληρωμών ως τακτική απασχόληση ή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ως υπηρεσίες πληρωμών θεωρούνται, πρωτίστως, οι υπηρεσίες που επιτρέπουν τις τοποθετήσεις και αναλήψεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών, καθώς και όλες οι δραστηριότητες που απαιτούνται για την τήρηση λογαριασμού πληρωμών ή εκτέλεση πράξεων πληρωμής, περιλαμβανομένης της μεταφοράς κεφαλαίων σε λογαριασμό πληρωμών που τηρείται στον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών του χρήστη ή σε άλλο πάροχο υπηρεσιών πληρωμών, η εκτέλεση πράξεων πληρωμής, στο πλαίσιο των οποίων τα χρηματικά ποσά καλύπτονται από πιστωτικό όριο για τη χρήση υπηρεσιών πληρωμών και άλλες λιγότερο διαδεδομένες συναλλαγές.

Στις διατάξεις του νομοσχεδίου εμπίπτουν κατά περίπτωση πράξεων πληρωμών που αφορούν πρώτον, σε νόμισμα κράτους – μέλους για παρόχους εντός του ευρωπαϊκού οικονομικού χώρου, δεύτερον, σε νόμισμα που δεν είναι νόμισμα κράτους, αλλά πάροχοι πληρωμών πληρωτή και δικαιούχου βρίσκονται εντός του ευρωπαϊκού οικονομικού χώρου σε ό,τι αφορά τα μέρη της πράξης πληρωμής και τρίτον, όλα τα νομίσματα μόνον όταν ο ένας από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών βρίσκεται εντός ευρωπαϊκού οικονομικού χώρου.

Για να καταλαβαίνει και ο κόσμος, διότι αυτές οι ορολογίες που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και με τις οποίες εμείς κάνουμε μια αυτόματη μετάφραση για να τις ενσωματώσουμε στο εθνικό δίκαιο, από τον απλό κόσμο δεν γίνονται κατανοητές, θα έλεγα ότι κάποια στιγμή πρέπει να εκδοθεί ένα λεξικό εκλαΐκευσης αυτής της περιβόητης ορολογίας, των υποκειμένων, των οντοτήτων και ούτω καθ’ εξής.

Μιλάμε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, για διατάξεις που αφορούν τα πιστωτικά ιδρύματα στη χώρα μας, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος που έχουν έδρα την Ελλάδα -είναι περίπου εννιά- και δεκάδες άλλα ιδρύματα πληρωμής μικρότερα που γνωστοποιούν τις προθέσεις παροχής υπηρεσιών στην Ελλάδα και παρέχουν υπηρεσίες πληρωμών σε άλλα κράτη μέλη, τα ΕΛΤΑ για τη διαδικασία των συναλλαγών όταν λειτουργούν ως γραφεία ταχυδρομικών επιταγών και ορισμένες υπηρεσίες του Δημοσίου και της Τράπεζας της Ελλάδος όταν δεν λειτουργούν ως εθνικές αρχές.

Γενικά με τις διατάξεις αυτού του νομοσχεδίου για τις πληρωμές περιλαμβάνονται οι όροι και οι προϋποθέσεις αδειοδότησης των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, οι μηχανισμοί εσωτερικού ελέγχου και τα θεσμικά εργαλεία που έχει η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία παραμένει αρμόδια εποπτική αρχή για την αδειοδότηση και την εποπτεία ιδρυμάτων πληρωμών και η Γενική Γραμματεία Εμπορίου, η οποία παραμένει ως αρχή προστασίας του Καταναλωτή και συνεχίζει να ελέγχει την τήρηση των διατάξεων περί διαφάνειας των όρων και απαιτήσεων ενημέρωσης.

Επιπλέον, θεσπίζονται διατάξεις για την επιβολή κυρώσεων και τη λήψη μέτρων για τη διαφάνεια των όρων και τις απαιτήσεις ενημέρωσης που διέπουν τις υπηρεσίες πληρωμών, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σχετικά με την παροχή των υπηρεσιών.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αυτό το νομοθέτημα των εκατόν δέκα άρθρων που ενσωματώνει την Οδηγία, όπως είπαμε, είναι διαρρυθμισμένο σε έξι τίτλους και θα έλεγα ότι κάθε άρθρο του είναι η αντιστοίχιση του αντίστοιχου άρθρου της ευρωπαϊκής Οδηγίας.

Στον τίτλο Ι, που αφορά τα κεφάλαια 1 έως 4, έχει τις ρυθμίσεις που αφορούν τον σκοπό, το αντικείμενο και το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς.

Στον τίτλο ΙΙ, που αφορά τα άρθρα 5 έως 37, εξειδικεύει ποιοι εννοούνται ως πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών.

Στον τίτλο ΙΙΙ, που έχει ως περιεχόμενο τη διαφάνεια των όρων και τις απαιτήσεις ενημέρωσης που διέπουν τις υπηρεσίες των πληρωμών από τα άρθρα 38 έως 60 διαλαμβάνονται όλα τα σχετικά.

Στον τίτλο IV, που έχει ως τίτλο «Δικαιώματα και υποχρεώσεις σχετικά με την παροχή και τη χρήση υπηρεσιών πληρωμών» από τα άρθρα 61 έως 101, έχει όλες τις προϋποθέσεις που συνδέονται με τη διαδικασία των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων.

Στον τίτλο V, που αφορά το άρθρο 102, έχει την υποχρέωση ενημέρωσης των καταναλωτών για τα δικαιώματά τους.

Στον τίτλο VI, από τα άρθρα 103 έως 110, αναφέρεται στις τελικές και μεταβατικές διατάξεις.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, για να τελειώσω με τα ζητήματα της Οδηγίας και τα άρθρα που την ενσωματώνουν, θα έλεγα ότι η Βουλή των Ελλήνων και η Επιτροπή δεν έκανε μια συζήτηση εις βάθος. Και αυτό μπορώ να το πω λαμβάνοντας υπόψη μου την τοποθέτηση των εκπροσώπων της Τράπεζας της Ελλάδος, που κλήθηκαν μετά από προτροπή μου, με μια ολιγόλεπτη παρέμβαση και από το γεγονός ότι μόλις χθες, δηλαδή την ημέρα του εορτασμού της εργατικής πρωτομαγιάς, λάβαμε και το υπόμνημα της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, η οποία τοποθετείται σε δύο πάρα πολύ σοβαρά άρθρα του νομοσχεδίου και λέει ότι αυτά είναι ανεφάρμοστα.

Και το ερώτημα είναι το εξής: Η Κυβέρνηση με τους θεσμικούς εκπροσώπους της αγοράς, τις τράπεζες κ.ο.κ. δεν κάνει κανέναν διάλογο; Και αν δεν πρόλαβε να κάνει κανέναν διάλογο, διότι έπρεπε σώνει και καλά μέσα σε αυτές τις προθεσμίες να ενσωματώσουμε την Οδηγία.

Δεν θα μπορούσαν να κληθούν στην Επιτροπή να μας φωτίσουν για να διορθώσουμε ενδεχόμενα τα άρθρα που η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών λέει ότι είναι ανεφάρμοστα και αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μικρών επιχειρήσεων που, σύμφωνα με την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, όπως είναι διατυπωμένες οι διατάξεις, θα δημιουργήσουν άνισους όρους ανταγωνισμού για αυτές τις επιχειρήσεις; Θα έλεγα ότι πρέπει η Κυβέρνηση να μας δώσει μια απάντηση πάνω σε αυτό.

Θα κλείσω λέγοντας ότι για να δούμε τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την προστασία των καταναλωτών από τις υπερχρεώσεις όσων έχουν την ευθύνη να δέχονται εντολές πληρωμής και να τις διεκπεραιώνουν, τις καταγγελίες που υπάρχουν, το πώς λειτουργεί όλο το σύστημα, θα πρέπει να επιμείνουμε όλοι να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο τραπεζικός διαμεσολαβητής και να λειτουργήσει, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το Παρατηρητήριο των χρεώσεων των τραπεζών, γιατί έχουμε πάρα πολλές καταγγελίες για χρεώσεις που είναι υπερβολικές από την ώρα που ο καταναλωτής οδηγείται αναγκαστικά στην πληρωμή των υποχρεώσεών του μέσω του πλαστικού χρήματος.

Έρχομαι τώρα στις υπόλοιπες διατάξεις του μέρους Β΄, που είπα ότι είναι ολίγον από ρουσφέτι. Γιατί; Διότι η Κυβέρνηση έχει μια κακή συνήθεια -την οποία δεν πρόκειται να αφήσει μέχρι να μας αφήσει χρόνους- που σε κάθε τέτοια διαδικασία θεσμικού χαρακτήρα, σε μια σοβαρή συζήτηση ενσωμάτωσης δηλαδή ενός νομοθετήματος, θα βολέψει και κάποιους κολλητούς της.

Εγώ, όσο με παίρνει ο χρόνος, θα κάνω μια αναφορά στα άρθρα και θα πω και στη δευτερολογία μου μερικά άλλα. Όμως, ήθελα να σημειώσω δύο άρθρα από τα πολλά που έχει εισαγάγει το Υπουργείο Οικονομικών. Είναι το άρθρο 123 για την ΑΑΔΕ που, όπως είπα και στην Επιτροπή, δεν χρειάζεται ούτε το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων ούτε ο Διοικητής της να του προσλάβουμε τρεις μετακλητούς.

Έχει δέκα χιλιάδες υπαλλήλους το Υπουργείο Οικονομικών με πτυχία, με μεταπτυχιακά, ξένες γλώσσες και ούτω καθ’ εξής. Και σου λέει η Κυβέρνηση, θέλουν έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης. Ποιος; Αυτοί που πιέζουν την Κυβέρνηση και σε κάθε νομοσχέδιο φέρνει δήθεν διατάξεις αποκομματικοποίησης της διοίκησης και τα βάζουν και στα μνημόνια, σου λέει θέλει ανθρώπους εμπιστοσύνης. Άρα, έχουν τη λογική του κομματικού ελέγχου. Πώς να το εξηγήσουμε αλλιώς; Εξ όνυχος τον λέοντα μερικές φορές, αλλά πρέπει να δώσουμε μια εξήγηση.

Και η άλλη διάταξη είναι του άρθρου 136 που αφορά τις τοποθετήσεις με απόφαση του διοικητή -φαντάζομαι σε συνεργασία με τον Υπουργό- προϊσταμένων στην καινούργια υπηρεσία, τη Διεύθυνση Ελέγχου Υποθέσεων Οικονομικού Εγκλήματος, όπου η Κυβέρνηση μόλις πρόσφατα κατά τη διαδικασία συγκρότησης αυτού του σώματος, συγκεκριμένα με το άρθρο 136, μας είπε ότι αυτοί οι προϊστάμενοι θα τοποθετηθούν αξιοκρατικά.

Και εμείς βέβαια καταγγείλαμε όλη αυτήν τη μεθόδευση τού να παίρνεις υποθέσεις από το ΣΔΟΕ που καταργείς να τις πηγαίνεις στην ΑΔΑΕ να τις πηγαίνεις πίσω, να παίρνεις τις υποθέσεις που είχαν δικαστική εντολή να τους ξαναγυρίζεις στους δικαστικούς. Και είπαμε ότι εδώ υποκρύπτονται σκοπιμότητες και ότι φτιάχνετε ένα σώμα κολλητών στο οποίο θα βάλετε όποιους θέλετε. Και μας είπαν όχι, θα είναι αξιοκρατικό, θα έχουμε προϊσταμένους με αξιοκρατικές διαδικασίες κ.λπ. Και έρχεται σήμερα η Κυβέρνηση και κάνει τέτοιες μεθοδεύσεις.

Υπάρχουν πάρα πολλά ζητήματα που θα μπορούσε κανείς να πει στα άρθρα. Εγώ προσπάθησα στην Επιτροπή να τα αναδείξω. Απαντήσεις δεν έχουμε πάρει. Κατά συνέπεια, εμείς θα ψηφίζουμε όσα θεωρούμε ότι κινούνται σε μια λογική διευθέτησης κάποιων ζητημάτων, για τα οποία πρέπει να επιλαμβάνεται μία κυβέρνηση. Τα υπόλοιπα που αφορούν τέτοιες ρουσφετολογικού χαρακτήρα ρυθμίσεις δεν θα τα ψηφίσουμε.

Και θα πω και μια κουβέντα για τις τροπολογίες.

Δεν προλάβαμε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να τις μελετήσουμε εις βάθος διότι εμείς τηρούμε το έθιμο της αργίας στην εργατική Πρωτομαγιά. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης και με βάση όσα μας είπαν οι κύριοι Υπουργοί, θα τις δούμε και θα τοποθετηθούμε αναλόγως κατά τη δευτερολογία μας.

Πάντως, επειδή μας ακούν και οι αγρότες, θέλω να πω στον κ. Κόκκαλη –αποχώρησε- ότι αυτή τη ρύθμιση για την παράταση της παραχώρησης των αγροτεμαχίων, την έχω φέρει εδώ στη Βουλή τρεις φορές τουλάχιστον, διότι η Κυβέρνηση είναι ανίκανη να εφαρμόσει μια πολιτική γης και να δώσει στους αγρότες τα αγροτεμάχια. Έχουμε δηλαδή στην Ηλεία τις αποξηραμένες λίμνες της Αγουλινίτσας και της Μουριάς και έρχεται τώρα στο παρά πέντε, που λήγουν οι δηλώσεις ΟΣΔΕ, να τους δώσει παράταση. Σωστά κάνει και δίνει παράταση η Κυβέρνηση –είναι κάτι που ζητούσαμε-, αλλά είναι ανίκανη να λειτουργήσει θεσμικά και να υλοποιήσει έναν νόμο που έχει κριτήρια και προϋποθέσεις, κάτι που αποδεικνύει εδώ και τρία χρόνια που κυβερνά.

Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε και για τη μικρή ανοχή.