Η ζωή και το έργο του
Φιλόλογος, νεοελληνιστής, ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Μετά τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρακολούθησε στο Μόναχο μαθήματα βυζαντινολογίας και παράλληλα ασκήθηκε σε θέματα λεξικογραφίας ως συνεργάτης στο Θησαυρό της λατινικής γλώσσας. Το 1938 έγινε διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στα 1938 -39 και 1945-48 παρακολούθησε στο Παρίσι μαθήματα βυζαντινής φιλολογίας και ιστορίας, νεοελληνικής γλώσσας και φιλολογίας και συγκριτικής γραμματολογίας. Στην Κατοχή κλείστηκε σε γερμανικό στρατόπεδο συγκεντρώσεως (Μάιος-Σεπτ. 1944) για τη συμμετοχή του στην Αντίσταση. Από το 1930 και ως το 1950 εργάστηκε στο Μεσαιωνικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών, στην αρχή ως συντάκτης και από το 1939 ως διευθυντής του.
Το 1950 ο Κριαράς διορίστηκε τακτικός καθηγητής της Μεσαιωνικής Ελληνικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου δίδαξε επίσης (κατ ' εντολήν) Βυζαντινή Ιστορία, Γενική Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία και Γενική και Συγκριτική Γραμματολογία. Διατέλεσε επίσης γενικός γραμματέας του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Μ. Τριανταφυλλίδη και πρόεδρος του Κέντρου Βυζαντινών Ερευνών. Κατά τη διάρκεια της Απριλιανής δικτατορίας απολύθηκε (1968). Τον ίδιο χρόνο διορίστηκε από το γαλλικό Υπουργείο Παιδείας στο Παρίσι «professeur associé», για το μάθημα της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας. Η χούντα όμως του απαγόρευσε την έξοδο από την Ελλάδα. Μετά τη Μεταπολίτευση έδωσε διαλέξεις και δίδαξε σε διάφορα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Είναι μέλος πολλών φιλολογικών εταιρειών και ξένος εταίρος των Ακαδημιών Ρώμης και Παλέρμου, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και κάτοχος πολλών ελληνικών και ξένων τιμητικών διακρίσεων.
Σε όλο το διάστημα της σταδιοδρομίας του ο Κριαράς αγωνίστηκε για την επικράτηση της δημοτικής γλώσσας και του μονοτονικού συστήματος. Υπήρξε μέλος της επιτροπής για την τελική έγκριση της σχολικής γραμματικής (1976), πρόεδρος της επιτροπής για τον καθορισμό του είδους του μονοτονικού που θα εφαρμοζόταν, πρόεδρος της επιτροπής του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη μεταγλώττιση των δικαστικών κωδίκων και μέλος της επιτροπής για την επιμέλεια της γλώσσας στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (τηλεόραση).
Στο ευρύ φάσμα των ερευνητικών ενδιαφερόντων του Κριαρά ξεχωρίζει η ενασχόληση του με κείμενα της μεσαιωνικής δημώδους καθώς και της κρητικής λογοτεχνίας (14ος-17ος αι.), όπως και το ενδιαφέρον του για νεότερες μεγάλες μορφές της λογοτεχνίας μας και του δημοτικισμού (19ος αι.). Από το πλούσιο συγγραφικό του έργο (που τιμήθηκε κατά καιρούς με τα βραβεία: «Zappas», «Γουλανδρή», «Γεωργίου Φωτεινού», «Herder», «Desrousseaux») διακρίνονται τα αυτοτελή δημοσιεύματα: Μελετήματα περί τας πηγάς του Ερωτοκρίτου (1938), Ο Γύπαρις (1940), Κατσαϊτης (1950), Βυζαντινά ιπποτικά μυθιστορήματα (1955), Το ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης (1956 και 1965), Διονύσιος Σολωμός (1957 και 1970), Ψυχάρης (1959 και 1981), Γεωργίου Χορτάτση, Πανώρια (1975), Άρθρα και σημειώματα ενός δημοτικιστή (1979), Φιλολογικά μελετήματα (1979), Η σημερινή μας γλώσσα (1984), καθώς και το Μεγάλο Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας.