Εντολή να αλλάξουμε τον τρόπο διακυβέρνησης, να ξαναφέρουμε την αξιοπρέπεια στην σχέση πολίτη και κράτους
«Η εντολή που πήραμε είναι εντολή ανατροπής μιας κατάστασης στασιμότητας, αδράνειας, παρακμής και αδιαφάνειας.
Είναι η εντολή να αλλάξουμε και τον τρόπο της διακυβέρνησης της χώρας και να φέρουμε αξιοπρέπεια στην σχέση πολίτη και πολιτείας» τόνισε ο Πρωθυπουργός, Γιώργος Α. Παπανδρέου κατά την διάρκεια της πρώτης συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου και έθεσε τις πολιτικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης, καθώς και το πλαίσιο διακυβέρνησης.
«Βασικός στόχος αυτής της Κυβέρνησης είναι να φέρουμε ξανά κύρος στους δημοκρατικούς μας θεσμούς, θα έλεγα, να τους αναβαθμίσουμε ουσιαστικά. Να τους δώσουμε οξυγόνο.
Η Βουλή, οι Ανεξάρτητες Αρχές, η Δικαιοσύνη, ο ρόλος των ΜΜΕ, χρειάζεται να αναβαθμιστούν, να γίνουν συστατικό στοιχείο αναβάθμισης της δημοκρατίας μας, υπέρ του πολίτη.
Και με τον τρόπο αυτόν να εγγυηθούμε τον ουσιαστικό αλληλοέλεγχο, με καθαρή διάκριση εξουσιών, που δημιουργεί την δημοκρατική θεσμική ισορροπία με επίκεντρο την προστασία των δικαιωμάτων, την διαφάνεια στην εξυπηρέτηση του πολίτη.
Αυτή η σημερινή διαδικασία είναι λοιπόν ιδιαίτερης σημασίας ως μια αρχή λογοδοσίας της εκτελεστικής εξουσίας προς τις ανεξάρτητες αρχές και τους άλλους πυλώνες της δημοκρατίας.
Το ίδιο θα επιδιώξω, θα επιδιώξουμε και στην Βουλή των Ελλήνων. Η αναβάθμιση των επιτροπών, όχι μόνο της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, αλλά όλων των επιτροπών, είναι εκ των ουκ άνευ. Και θα ζητήσω να τοποθετηθούν ισχυρά πολιτικά μας στελέχη ως Πρόεδροι Επιτροπών.
Διαβούλευση, ακροάσεις φορέων, αλλά και ενημέρωση και έλεγχο από αυτές των υπουργείων είναι βασικό μας καθήκον» είπε ο Πρωθυπουργός.
Παράλληλα, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την προσπάθεια για την αντιμετώπιση του φαινομένου της εκτεταμένης διαφθοράς, υπογραμμίζοντας ότι «ο σεβασμός στα χρήματα και στον πλούτο του ελληνικού λαού είναι ένας αγώνας σκληρός και δύσκολος σε μια δημόσια διοίκηση την οποίαν εθίσαμε να λειτουργεί με αδιαφάνεια, με πελατειακές σπατάλες από τις προσλήψεις, τις μεταθέσεις, τις κομματικές επιτροπές μέχρι και τις προμήθειες του δημοσίου.
Και βέβαια την εκτεταμένη διαφθορά που έχει πάρει διαστάσεις πανδημίας.
Για αυτό η προσπάθειά μας χρειάζεται να είναι επίμονη και θα είναι και επίπονη αφού θα συγκρουστούμε με αντιλήψεις και πρακτικές βαθιά ριζωμένες στο ελληνικό κράτος και δυστυχώς και στην κοινωνία.
Έχουμε όμως σύμμαχο τον πολίτη που σήμερα κατανοεί την ανάγκη αυτών των ριζικών αλλαγών».
Κατέστησε σαφές ότι το : «Πρώτα ο Πολίτης» το εννοεί η κυβέρνηση και επεσήμανε ότι αυτό δεν έχει «την έννοια της πελατειακής εξυπηρέτησης. Αυτή καταστρατηγεί όχι μόνο την αξιοκρατία αλλά και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δίνοντας προνόμια στους ευνοημένους αφαιρώντας τα από τους υπολοίπους.
Πρόκειται για την ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων του κάθε πολίτη.
Της εγγύησης ποιοτικών και ανθρώπινων υπηρεσιών.
Της εγγύησης ότι η εξουσία λειτουργεί για το δημόσιο συλλογικό συμφέρον.
Για όλους ανεξαιρέτως τους Έλληνες και Ελληνίδες. Χωρίς κομματικές ή άλλες διακρίσεις.
Διακρίσεις ή προκαταλήψεις λόγω καταγωγής, πλούτου, θρησκείας, αναπηρίας, ή όποιας άλλης διαφορετικότητας.
Γι΄ αυτόν τον λόγο, και συμβολικά αλλά και ουσιαστικά έχω καλέσει σήμερα, αμέσως μετά την τυπική λήξη της συνεδρίασής μας, τον Συνήγορο του Πολίτη, τον κ. Καμίνη, για να εκθέσει σε αρκετό ελπίζω βάθος, την εμπειρία και τη σοφία αυτού του θεσμού, και μαζί μερικά βασικά συμπεράσματα».
Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου τηρώντας την δέσμευση για αξιοκρατική αξιολόγηση των στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης ανακοίνωσε ότι θα προκηρυχτούν όλες οι μετακλητές θέσεις ευθύνης:
«Ένα βασικό πρόβλημα που έχει βέβαια η δημόσια διοίκηση στην χώρα μας είναι ότι η συνεχείς κομματικές παρεμβάσεις, ο παραγοντισμός και η πελατειακή αντίληψη έχουν καταβαραθρώσει κάθε έννοια αξιοκρατίας, σωστής αξιολόγησης, ανάδειξης ικανών στελεχών (και όχι απλά αρεστών) στην ιεραρχία της.
Και αυτό αποτελεί ίσως την πιο μεγάλη τροχοπέδη για έναν υπουργό και μια κυβέρνηση.
Ο υπουργός, ιδιαίτερα σε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα σαν το δικό μας, δεν είναι ο τεχνοκράτης. Είναι ο εκπρόσωπος της πολιτικής βούλησης της πλειοψηφίας.
Δεν απαιτείται να είναι ο ειδικός. Χωρίς αυτό να είναι και αρνητικό.
Απαιτείται να αξιοποιεί τις καλύτερες δυνατές προτάσεις και σκέψεις για την υλοποίηση των προγραμματικών μας δεσμεύσεων και την επίλυση προβλημάτων.
Για τον λόγο αυτό χρειάζεται ικανό ανθρώπινο δυναμικό δίπλα του.
Η απόφασή μου να προκηρύξουμε όλες τις μετακλητές θέσεις ευθύνης έχει και αυτό το νόημα.
Προκήρυξη ούτε σημαίνει μηχανιστική επιλογή προσώπων ούτε θα γίνει χωρίς την συμμετοχή των ίδιων των Υπουργών. Σημαίνει να βρούμε το καλύτερο δυναμικό που έχει η χώρα και από αυτό να επιλέξουμε εκείνον ή εκείνη που μας κάνει καλύτερα για την αποτελεσματική απόδοση του υπουργείου ή οργανισμού.
Το δυναμικό αυτό βρίσκεται και σε πολιτικά στελέχη, και σε έμπειρα στελέχη του κοινωνικού χώρου και προσφοράς, και σε ΜΚΟ, και στην ίδια την δημόσια διοίκηση, στελέχη που πιθανώς βρίσκονται 'στο ψυγείο', και από την Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, και από τα τόσα στελέχη που οργάνωσαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες και από τον χώρο της επιστήμης και του πνεύματος και από τον ελληνισμό της διασποράς.
Η διαδικασία αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για να δώσουμε το στίγμα μας σε όλη την δημόσια διοίκηση ότι εννοούμε την αξιοκρατία και την αξιολόγηση παντού».
Εξέφρασε την απόλυτη προσήλωση της Κυβέρνησης στις αρχές:
- Πρώτα ο πολίτης. Αυτόν υπηρετούμε, σ΄αυτόν ταχθήκαμε να προσφέρουμε, σ' αυτόν λογοδοτούμε.
- Το δημόσιο συμφέρον πάνω απ' όλα. Είμαστε εδώ για να υπερασπιστούμε το δημόσιο συμφέρον, τη δημόσια λειτουργία, τον δημόσιο χώρο, τον δημόσιο πλούτο.
Αυτή είναι η δέσμευση και η εντολή μας.
- Διαφάνεια παντού. Σ' όλες τις αποφάσεις, στη διαχείριση και του τελευταίου ευρώ. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να ξέρουν και θα ξέρουν πού και πώς ακριβώς ξοδεύονται οι φόροι που πληρώνουν. Ήδη πρώτα μέτρα διαφάνειας θα ανακοινώσει ο Γιάννης Ραγκούσης για τις υπογραφές υπουργών.
- Διαβούλευση και συμμετοχή. Η αλλαγή δεν θα γίνει με άνωθεν διατάγματα.
Θα γίνει με τη διαμόρφωση των ευρύτερων δυνατών συναινέσεων, με μια νέα Εθνική Κοινωνική Συμφωνία. Η πρότασή μας που θα παρουσιάσουμε στην ΕΕ, πχ. για την σταθεροποίηση και ανασυγκρότηση της οικονομίας χρειάζεται να έχει την σφραγίδα της συστηματικής διαβούλευσης με κοινωνικούς εταίρους και ελπίζω και την ευρύτερη δυνατή συναίνεση.
- Αξιοκρατία στο δημόσιο. Τέρμα στο ρουσφέτι και στο βόλεμα των κάθε λογής «κολλητών». Μακριά από πρακτικές κομματισμού. Εμείς δεν ερχόμαστε για να αντικαταστήσουμε το γαλάζιο κράτος με το πράσινο ομοίωμά του. Ερχόμαστε για να σπάσουμε αυτή τη φαύλη παράδοση. Για να προχωρούν οι άριστοι και όχι οι αρεστοί.
- Αξιολόγηση παντού
- Λογοδοσία, έλεγχος, διάκριση εξουσιών παντού
- Αλληλεγγύη. Και πάνω απ' όλα τήρηση αρχών δεοντολογίας.
«Δεν θα αλλάξουμε την Ελλάδα μέσα σε 100 μέρες.. Αλλά θα της δώσουμε χρόνο να ανασάνει, να αντιδράσει, να συγκεντρώσει τις δυνάμεις της για το μεγάλο αναπτυξιακό άλμα που χρειάζεται.
Και θα δώσουμε επιπλέον στους πολίτες δείγμα γραφής και απόδειξη συνέπειας στις δεσμεύσεις μας: με επείγοντα μέτρα για να ανατάξουμε και να αναθερμάνουμε την οικονομία μας, για να τη βάλουμε ξανά μπροστά.
Έχουμε δεσμευτεί για 5 Νομοσχέδια -και θα τα ψηφίσουμε» είπε ο Πρωθυπουργός και έδωσε το στίγμα της διακυβέρνησης.
Καθόρισε τις βασικές και άμεσες προτεραιότητες στην βάση του κυβερνητικού προγράμματος:
- Νοικοκύρεμα στα δημόσια οικονομικά: Μαχαίρι στην κρατική σπατάλη!
- Στήριξη των ασθενέστερων, των δανειοληπτών, των μικρομεσαίων.
- Ανάταξη και άμεση αναθέρμανση της οικονομίας.
- Νέο, δίκαιο φορολογικό σύστημα: Ανοιχτό μέτωπο με τη φοροδιαφυγή.
- Αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος, με νέο εκλογικό νόμο, νέο αυστηρότερο «πόθεν έσχες» και καθαρό πλαίσιο σχέσεων με τα μέσα, αποκέντρωση και ισχυρές περιφέρειες.
- Διαφάνεια σε όλες τις προμήθειες και συμβάσεις του δημοσίου
- Αξιοκρατία στις προσλήψεις στο δημόσιο, με διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ, χωρίς γαλάζιες συνεντεύξεις
- Ισχυρό κοινωνικό κράτος, σύγχρονο ΕΣΥ, δημόσια, δωρεάν
Μοχλός για τις αλλαγές αυτές θα είναι οριζόντιες πολιτικές όπως το
- Νέο αναπτυξιακό πρότυπο - πράσινη ανάπτυξη
- Παιδεία για όλους.
- Την Ηλεκτρονική διακυβέρνηση
- Μια Ελλάδα που η φωνή της θα ακούγεται δυνατά στον κόσμο και θα είναι σεβαστή από όλους.