OMIΛΙΑ
ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΠΑΣΟΚ
ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 2010
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δυστυχώς η χώρα μας βρίσκεται στην πιο δύσκολη συγκυρία της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Ζούμε σε μια ζοφερή περίοδο με κύρια χαρακτηριστικά την ανασφάλεια των πολιτών και την αβεβαιότητα για το μέλλον.
Το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον προσδιορίζεται από παράγοντες ιδιαίτερα δυσμενείς και επιβαρυντικούς για την καθημερινή ζωή και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.
Τα μεγέθη που αποτυπώνουν την οικονομική κατάσταση της χώρας και καθορίζουν το πλαίσιο των πολιτικών αποφάσεων και των εναλλακτικών επιλογών είναι ιδιαίτερα αρνητικά σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που ορισμένοι ισχυρίζονται ότι είναι μη αντιστρεπτά προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους δικούς τους σκοπούς και να επιτύχουν τις δικές τους σκοπιμότητες.
Στο κοινωνικό πεδίο η διάρρηξη των συνεκτικών δεσμών του κοινωνικού ιστού κάτω από το βάρος των οξυμένων προβλημάτων οδηγούν σε φαινόμενα επικίνδυνα και αποτρεπτικά για μια συντεταγμένη πορεία αντιμετώπισης της πολυεπίπεδης κρίσης. Πολύ περισσότερο δε, επειδή τα φαινόμενα της διαφθοράς, της αδιαφάνειας και μιας εξουσίας που δουλεύει για τον εαυτό της, οδήγησαν σε κατάρρευση του συστήματος αξιών το οποίο καθόρισε τη στάση των πολιτών απέναντι σε εκείνους που πρέπει και οφείλουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα.
Οι πολίτες σχημάτισαν τη στέρεη πεποίθηση ότι η διακυβέρνηση της τελευταίας πενταετίας ευθύνεται καθοριστικά και κύρια για αυτή την πρωτοφανή κατάρρευση της χώρας και απέδωσαν τις πολιτικές ευθύνες για αυτή την πρωτοφανή κατάσταση σε αυτούς που τις έχουν, δηλαδή στην προηγούμενη Κυβέρνηση της Ν.Δ.
Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι απαιτούνται μεγάλες αλλαγές και ανατροπές για να βγει η χώρα από το αδιέξοδο. Αποφάσισαν και το έκαναν πράξη με την ψήφο τους στις 4 Οκτώβρη, για να αλλάξουν την πορεία της χώρας.
Εναπόθεσαν τις ελπίδες τους στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. και στο Γιώργο Παπανδρέου και ταυτόχρονα έδωσαν εντολή νέα Κυβέρνηση να σταματήσει τον καταστροφικό κατήφορο της χώρας, να ανατρέψει τα αρνητικά δεδομένα και να δρομολογήσει μια άλλη πορεία ελπιδοφόρα και δημιουργική για την Ελλάδα και τους Έλληνες.
Σε αυτό το πολιτικό πλαίσιο και το οικονομικοκοινωνικό περιβάλλον συζητάμε τον προϋπολογισμό του 2010 και υπό τις πιέσεις των ευρωπαίων εταίρων μας, για τους λόγους που γνωρίζουμε όλοι, δηλαδή για την εικόνα που έχουν σχηματίσει για την Ελλάδα και για τον τρόπο που διαχειρίστηκαν οι προηγούμενοι υπεύθυνοι τα δημόσια οικονομικά, και οι οποίοι μας ζητούν να γίνουμε επιτέλους αξιόπιστοι, αλλά να ακολουθήσουμε και σκληρές πολιτικές.
Γνωρίζαμε και εμείς και ο Ελληνικός λαός τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίζαμε και την κατάσταση που θα παραλαμβάναμε. Είπαμε προεκλογικά ότι ξέρουμε πως ο δρόμος είναι δύσκολος και ανηφορικός, αλλά έχουμε και σχέδιο και βούληση να τον ανέβουμε.
Δεσμευτήκαμε, επίσης, για μια πολιτική που δεν θα κρύβει την αλήθεια, που δεν θα στηρίζεται σε εικονικά δεδομένα, αλλά θα αντιμετωπίζει τα πραγματικά προβλήματα και θα θέτει ρεαλιστικούς στόχους.
Και η αλήθεια είναι, δυστυχώς, για τη χώρα, ότι η Κυβέρνηση της Ν.Δ., όχι μόνο οδήγησε την οικονομία σε αυτή την τραγική κατάσταση, αλλά έλεγε ψέματα και παραπλανούσε τον Ελληνικό λαό και τους Ευρωπαίους εταίρους μας.
Όταν ο κ. Παπαθανασίου ενημέρωνε την Ε.Ε. λίγες εβδομάδες πριν τις εκλογές ότι το έλλειμμα θα ήταν 6%, ουδείς από εμάς φανταζόταν ότι τελικά αυτό θα ήταν υπερδιπλάσιο.
Η αλήθεια είναι ότι η Κυβέρνηση γνώριζε το δημοσιονομικό εκτροχιασμό, η ίδια έφερε στη Βουλή και ψήφισε έναν πλαστό προϋπολογισμό με προβλεπόμενο έλλειμμα 2%, για να το ανεβάσει στο Σχέδιο Σταθερότητας και Ανάπτυξης στο 3,7 % και να καταλήξει τελικά στο 12,7 % του ΑΕΠ.
Γνώριζε η Κυβέρνηση και το απέκρυψε από τον Ελληνικό λαό, την προειδοποίηση της Ε.Ε στις 2.9.09, την ημέρα δηλαδή που ο κύριος Καραμανλής με το διάγγελμά του προκήρυξε εκλογές ότι με βάση τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου το έλλειμμα θα ξεπεράσει το 10%.
Είναι πράγματι φοβερό να σκεφθεί κανείς, ότι από τα 8,8 δις. ευρώ έλλειμμα του Κρατικού προϋπολογισμού του 2009, που ψήφισε η Βουλή των Ελλήνων πέρυσι τον Δεκέμβρη, ακριβώς δηλαδή πριν ένα χρόνο, φτάσαμε τα 29, 3 δις. Ενώ στο ισοζύγιο της γενικής Κυβέρνησης το έλλειμμα από 5,2 δις του προϋπολογισμού του 2009 θα φτάσει στα 30, 5 δις, δηλαδή 6 φορές περισσότερο.
Όπως επίσης είναι φοβερό να σκεφθεί κανείς ότι το χρέος θα φτάσει στο τέλος του 2009 στο πρωτοφανές και δυσθεώρητο ποσό των 300 δις. Ευρώ ή 125,5 %. του ΑΕΠ., κατά 27 δις. παραπάνω από την πρόβλεψη της Κυβέρνησης στον προϋπολογισμό του 2009.
Συνολικά από το 2005 μέχρι σήμερα η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας χρέωσε τη χώρα κατά 85,3 δις.
Πώς φτάσαμε ως εδώ ;
Εξ αιτίας της σπατάλης, της ανικανότητας και συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών της προηγούμενης Κυβέρνησης.
Αρκεί να θυμηθούμε ότι ο προϋπολογισμός του 2009 είναι ο 5ος κατά σειρά πλαστός προϋπολογισμός της ΝΔ, η οποία ξεκίνησε με την περίφημη απογραφή για να καταλήξει στην καταστροφή της ελληνικής οικονομίας.
Αρκεί να θυμηθούμε ότι από μια τις πρώτες νομοθετικές ρυθμίσεις της Νέας Δημοκρατίας ήταν να μειώσει το φορολογικό συντελεστή των Α.Ε. για να χαρίσει έτσι στις μεγάλες επιχειρήσεις 1 δις κάθε χρόνο.
Η Νέα Δημοκρατία ζητά άλλοθι στην κρίση για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα.
Είναι, όμως, διπλά υπεύθυνη, πρώτον γιατί δυσφήμησε τη χώρα με την απογραφή και δεύτερον γιατί σπατάλησε το συσσωρευμένο κεφάλαιο των Ολυμπιακών Αγώνων και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και βύθισε την ελληνική οικονομία στην ύφεση αφού από 5,9% ρυθμό ανάπτυξη το 2004 πήγαμε το 2009 σε αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης -1,1%.
Η υλοποίηση του προϋπολογισμού του 2007, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα για την αποτυχία της οικονομικής πολιτικής της Νέας Δημοκρατίας, αφού 3 χρόνια μετά την ανάληψη της εξουσίας, μεγάλωσε το έλλειμμα στο 4,6 % για την κεντρική Κυβέρνηση και στο 3,5% για την Γενική Κυβέρνηση ως ποσοστό του ΑΕΠ και τα χρέη στο 239, 6 εκ. ευρώ ή 216,4 εκ. ευρώ για την γενική κυβέρνηση αντίστοιχα.
Θυμίζω, ότι το 2007, ήταν η χρονιά που ο απελθών Πρωθυπουργός προκάλεσε εκλογές τον Αύγουστο για να συντάξει υποτίθεται τον προϋπολογισμό για το 2008.
Ήταν η χρόνια που η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τις εκλογές, αξιοποιώντας επικοινωνιακά , τις μεγάλες φυσικές καταστροφές που έπληξαν την Ηλεία και τις άλλες περιοχές της Πελοποννήσου και την υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο προϋπολογισμός όμως του 2008, ήταν επίσης αναξιόπιστος, διότι συνεχίστηκε ο δημοσιονομικός κατήφορος με έλλειμμα 18,5 εκ ευρώ ή 7,7 % του ΑΕΠ και χρέος 237 εκ. ευρώ για τη Γενική Κυβέρνηση.
Και φτάνουμε έτσι στον πλήρη δημοσιονομικό εκτροχιασμό του 2009, όπου συμβαίνουν ταυτόχρονα η κατάρρευση των εσόδων και η εκτίναξη των δαπανών, με αποτέλεσμα το έλλειμμα να είναι αυξημένο κατά 20 δις.
Ο εκτροχιασμός του ελλείμματος, το 2009, οφείλεται στην υστέρηση των εισπράξεων, έναντι των προβλέψεων, εξαιτίας της υποτίμησης των επιπτώσεων της κρίσης και της κατάρρευσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού. 8, 5 δισεκατομμύρια ευρώ είναι η υστέρηση των τακτικών εσόδων, σε σχέση με τα προβλεπόμενα στο Πρόγραμμα Σταθεροποίησης και 11,1 δισ. € η υστέρηση, σε σχέση με τον προϋπολογισμό. Δηλαδή, 3,66 του Α.Ε.Π. Στα φορολογικά έσοδα, η υστέρηση φτάνει τα 7,7 δισ. €, σε σχέση με τα προβλεπόμενα στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και 10,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τον προϋπολογισμό.
Αυτός ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός, οφείλεται επίσης στην ανεξέλεγκτη αύξηση των πρωτογενών δαπανών. Είχαμε περισσότερες πρωτογενείς δαπάνες κατά 4,3 δις ευρώ σε σχέση με τις προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθεροποίησης και 5,1 δις ευρώ περισσότερες δαπάνες σε σχέση με τον προϋπολογισμό, δηλαδή 1,8 του Α.Ε.Π..
Για παράδειγμα, υπήρξαν 2,4 εκατομμύρια ευρώ παραπάνω δαπάνες για τις επιχορηγήσεις ασφαλιστικών ταμείων, εξαιτίας της κατάρρευσης των μηχανισμών είσπραξης των εισφορών στα ασφαλιστικά ταμεία.
Πάνω από 730 εκατομμύρια ευρώ ήταν η υπέρβαση στις καταναλωτικές δαπάνες και πάνω από 680 εκατ. € η υπέρβαση στις επιχορηγήσεις άλλων φορέων.
Όμως, είχαμε ταυτόχρονα και αύξηση του ελλείμματος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, όχι γιατί ενισχύθηκε το Πρόγραμμα των Δημοσίων Επενδύσεων και έγιναν μικρά ή μεγάλα έργα στην Περιφέρεια, αλλά, γιατί η Κυβέρνηση, φάνηκε ανίκανη να απορροφήσει τους ευρωπαϊκούς πόρους. Είχαμε λιγότερες εισπράξεις 1.394 εκ ευρώ ή 0,58% του ΑΕΠ.
Επίσης, από την κυβέρνηση της Ν.Δ., δεν υπήρξε στον προηγούμενο προϋπολογισμό η καταγραφή των πραγματικών ελλειμμάτων και των υποχρεώσεων του δημόσιου τομέα και αυτό δείχνει την πλαστότητα των στοιχείων.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. εκτίμησε, συνολικά παραπάνω, κατά 4,4 δισεκατομμύρια ευρώ από τα οποία τα 2 δισ. € ήταν χρέη των νοσοκομείων για το 2009, τη λεγόμενη «άσπρη τρύπα».
Η αλήθεια είναι όμως, ότι τα ελλείμματα των ασφαλιστικών ταμείων αυξήθηκαν. Το 2008, το ασφαλιστικό σύστημα χρειάστηκε παραπάνω 850 εκατ. € από τη θεσμοθετημένη επιχορήγηση, ενώ το 2009, το ποσό αυτό, θα τριπλασιαστεί, θα ανέλθει στα 2,47 δις ευρώ. Τα χρέη των νοσοκομείων εκτινάχτηκαν πάνω από τα 6 δις. Η σπατάλη και η κακοδιαχείριση είναι σήμα κατατεθέν της κυβερνητικής πολιτικής.
Διόγκωση του Δημόσιου Τομέα όχι για την ανάπτυξη, την παιδεία ή το κοινωνικό κράτος, αλλά, για τους ημέτερους, τα γαλάζια παιδιά και τα golden boys με τις προκλητικές αμοιβές.
690 Νέες Δημόσιες Υπηρεσίες, 467 Αμειβόμενες Επιτροπές και Ομάδες Εργασίας με συνολικό κόστος για τον Έλληνα πολίτη πάνω από 1 δις. Ευρώ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διόγκωση του κονδυλίου για μισθούς στο Δημόσιο κατά 11,5% ή 1% του ΑΕΠ, όχι γιατί δόθηκαν πραγματικές αυξήσεις στους εργαζόμενους στο δημόσιο, - γνωρίζουμε ποια ήταν η εισοδηματική πολιτική το 2009 - αλλά, γιατί είχαμε υπερβολικές δαπάνες για προσλήψεις, προσλήψεις ωρομισθίων, προσλήψεις με συμβάσεις έργου και προσλήψεις με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η οικονομική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας είναι φανερό ότι έχει αποτύχει παταγωδώς. Το βίωσαν όλοι οι έλληνες πολίτες, όλων των κοινωνικών ομάδων και όλων των στρωμάτων, δηλαδή οι μισθωτοί, οι μικρομεσαίοι και οι αγρότες, οι οποίοι είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται.
Η διεθνής οικονομική κρίση βρήκε τη χώρα μας απροετοίμαστη και επιβάρυνε παραπέρα τα δεδομένα, τα οποία είχε δημιουργήσει η οικονομική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας.
Τα τελευταία πεντέμισι χρόνια είχαμε έκρηξη και αύξηση της ανεργίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ανεργία το δεύτερο τρίμηνο του 2009 εκτινάχθηκε στο 8,9% από 7,2%, που ήταν πέρυσι.
Είναι χαρακτηριστικό ότι έχουμε υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα, υπάρχει πιστωτική ασφυξία στην αγορά. Οι ακάλυπτες επιταγές από 847 εκ ευρώ το 2005 αυξήθηκαν σε 2.6 δις τον Οκτώβριο του 2009.
Οι ρυθμοί ανάπτυξης συρρικνώθηκαν, η Ελλάδα από την 4η θέση, που βρισκόταν το 2003, στους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη των 27, έφτασε πριν τη διεθνή κρίση να είναι στην 14η θέση το 2007 και στην 9η θέση το 2009.
Η πραγματική σύγκλιση των εισοδημάτων με την Ευρωπαϊκή Ένωση επιβραδύνθηκε και ανακόπηκε. Η φτώχεια μεγάλωσε και σύμφωνα με τα στοιχεία της Ε.Ε., το 22% των Ελλήνων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας.
Ο αγροτικός τομέας κατέρρευσε.
Η μείωση του αγροτικού εισοδήματος μεταξύ του 2003 και του 2008 είναι περίπου 9 ποσοστιαίες μονάδες.
Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας κατέρρευσε. Η ελληνική οικονομία το 2009, βρέθηκε στην 71η θέση του σχετικού πίνακα σε σύνολο 133 χωρών, όταν το 2004 ήταν στην 38η θέση.
Οι δημόσιες επενδύσεις συρρικνώθηκαν και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων από 5,1% του Α.Ε.Π. το 2004, έπεσε το 2009 στο 3,9 %, σε ποσοστά, δηλαδή, που μας γύρισαν μία δεκαετία πίσω. Αυτό, το πλήρωσε κυρίως, η περιφέρεια και οι μικρές επιχειρήσεις.
Η παραγωγική βάση της χώρας κατέρρευσε, αφού μειώθηκε η βιομηχανική παραγωγή, μειώθηκαν οι εξαγωγές και εκτινάχτηκε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών από 5,8 % του ΑΕΠ το 2004, σε 14,4 % το 2008.
Δυόμισι χρόνια έχουν πάει χαμένα σε σχέση με την αξιοποίηση του ΕΣΠΑ.
Το 2009 τα έσοδα από τις επιχορηγήσεις της Ε.Ε. σημείωσαν πτώση κατά 54,9% λόγω της διαχειριστικής ανεπάρκειας και της ανικανότητας της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Οι φοροεισπρακτικοί μηχανισμοί διαλύθηκαν, οι έχοντες και κατέχοντες ευνοήθηκαν με συγκεκριμένες φορολογικές πολιτικές, οι οποίες είχαν καθαρό ταξικό περιεχόμενο.
Σύμφωνα δε, με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η μέση επιβάρυνση των χαμηλών εισοδημάτων και των χαμηλόμισθων αυξήθηκε την περίοδο που αναφερόμαστε.
Οι ανείσπρακτες οφειλές εκτινάχθηκαν από 11,5 δις το 2003 σε 31, 4 δις το 2009.
Δυστυχώς, τα χρόνια της διακυβέρνησης της Ν.Δ., γνωρίσαμε πρωτοφανή σκάνδαλα και φαινόμενα κακοδιαχείρισης και σπατάλης που επιβάρυναν το δημόσιο βίο, μείωσαν τη δημόσια περιουσία και αφαίμαξαν τα ασφαλιστικά ταμεία. Οδήγησαν σε απώλεια εσόδων το Δημόσιο και μείωσαν επίσης, την παρεμβατική του δύναμη.
Είναι γνωστό από ποια πολιτική και από ποια πρόσωπα εκπορεύτηκαν αυτά τα σκάνδαλα. Το κλίμα των σκανδάλων και της διαφθοράς, επηρέασε αναμφίβολα την εξέλιξη των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών, είχε τη δική του επίπτωση στη μείωση των εσόδων, την αύξηση των δαπανών καθώς και την μείωση της εμπιστοσύνης απέναντι στο ελληνικό κράτος και τις οικονομικές του λειτουργίες. Η έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας είναι αποκαλυπτική. Δυστυχώς, η χώρα μας βρίσκεται στην 71η θέση, μαζί με χώρες του τρίτου κόσμου, σε σχέση με το δείκτη της διαφθοράς.
Οι παράγοντες κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, που διαμορφώνουν και καθορίζουν τις αποφάσεις μας είναι από τη μια πλευρά η κατάσταση έκτακτης ανάγκης της ελληνικής οικονομίας και από την άλλη, η ευθύνη και η πολιτική βούληση να δώσουμε και πάλι ελπίδα και προοπτική στις Ελληνίδες και τους Έλληνες.
Γι' αυτό, ο προϋπολογισμός του 2010 έχει πολλαπλές πολιτικές στοχεύσεις.
Nα σταματήσει το δημοσιονομικό κατήφορο.
Να μειώσει το έλλειμμα.
Να ενισχύσει τις αδύναμες κοινωνικές ομάδες.
Να συμβάλει στην επανεκκίνηση της οικονομίας.
Να δημιουργήσει προϋποθέσεις μιας νέας αναπτυξιακής πορείας.
Να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της πολιτικής απέναντι στους πολίτες και στους φορολογούμενους.
Να αποκαταστήσει την χαμένη τιμή της Ελλάδας στους διεθνείς Οργανισμούς.
Ο προϋπολογισμός του 2010 είναι η αφετηρία μιας νέας μεγάλης προσπάθειας, αποτελεί το ξεκίνημα για την εφαρμογή ενός πολυετούς προγράμματος που στοχεύει στην ανάταση της οικονομίας, σ' ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης, στην αναδιανομή και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Ο προϋπολογισμός, φυσικά, δεν αποτελεί το μοναδικό εργαλείο της πολιτικής μας, γιατί βρίσκονται σε εξέλιξη οι πολιτικές μας για την ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά, τη διευκόλυνση των δανειοληπτών, την αναβάθμιση της Στατιστικής Υπηρεσίας και μια σειρά άλλες.
Πρωταρχικός και άμεσος δημοσιονομικός στόχος, με βάση τα παραπάνω, είναι η σημαντική μείωση του ελλείμματος και η συγκράτηση του ρυθμού αύξησης του δημόσιου χρέους.
Η προβλεπόμενη δημοσιονομική προσαρμογή αφορά τη μείωση του ελλείμματος κατά 8,4 δις ευρώ ή 3,6% του ΑΕΠ, δηλαδή από τα 30,557 δις. ή 12,7 % του ΑΕΠ σε 22,176 δις ή 9,1 % του ΑΕΠ.
Για την επίτευξη του στόχου αυτού, έχουν σχεδιασθεί και θα υλοποιηθούν σημαντικές παρεμβάσεις, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών, που αποβλέπουν στην αντιστροφή της πορείας επιδείνωσης των δημοσιονομικών δεικτών.
Ταυτόχρονα, εξασφαλίζονται, μέσω αναδιάταξης των δαπανών, πόροι ύψους 2,6 δισ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ, για τη στήριξη των ασθενέστερων στρωμάτων, του κοινωνικού κράτους, της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Η μείωση του ελλείμματος προκύπτει σχεδόν ισόποσα από τη μείωση των δαπανών και την αύξηση των εσόδων.
Συγκεκριμένα, 4,5 δισ. ευρώ ή 1,8% του ΑΕΠ προέρχονται από τα καθαρά έσοδα, 2,3 δισ. ευρώ ή 0,9% του ΑΕΠ προκύπτουν από τη μείωση των πρωτογενών δαπανών, 1,4 δισ. ευρώ ή 0,6% του ΑΕΠ οφείλονται στη μείωση των δαπανών για προμήθειες νοσοκομείων, 0,5 δισ. ευρώ ή 0,2% του ΑΕΠ προέρχεται από τη μείωση των δαπανών για παραλαβές εξοπλιστικών προγραμμάτων. Το έλλειμμα του ΠΔΕ μειώνεται, επίσης, κατά 754 εκατ. ευρώ ή κατά 0,3% του ΑΕΠ, την ίδια ώρα που προβλέπονται περισσότεροι δημόσιοι πόροι για το ΠΔΕ, 800 εκατ. ευρώ.
Η μείωση αυτή οφείλεται, όπως αντιλαμβάνεστε, στις παραπάνω εισροές που θα έχει το ΠΔΕ το 2010, λόγω της αξιοποίησης του ΕΣΠΑ και των ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Παράλληλα με τον προϋπολογισμό του 2010 επιδιώκονται: Η ενίσχυση των εσόδων με μέτρα μόνιμου χαρακτήρα. Ήδη, το Υπουργείο Οικονομικών έχει ανακοινώσει τη διαδικασία του κοινωνικού διαλόγου για το νέο φορολογικό νομοσχέδιο. Επίσης, επιδιώκεται η δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών, η ενεργοποίηση των ελεγκτικών και εισπρακτικών μηχανισμών, η περιστολή της κρατικής σπατάλης και η μείωση εκείνων των δημόσιων δαπανών, οι οποίες δεν συνεισφέρουν στην εκπλήρωση κοινωνικών και αναπτυξιακών στόχων.
Αναλυτικότερα, στον προϋπολογισμό του 2010, τα καθαρά έσοδα προβλέπεται να διαμορφωθούν στο ύψος των 57,5 δις ευρώ. Σύμφωνα με την πρόβλεψη αυτή, τα έσοδα διαμορφώνονται στο 23,6% του ΑΕΠ από 21,5% το 2009. Επιτρέψτε μου, στο σημείο αυτό, να κάνω μια παρατήρηση, για να απαντήσουμε στη «φορολογική τρομοκρατία» που ασκείται τις τελευταίες μέρες από τη Ν.Δ. και τα «παπαγαλάκια» της, ότι η Κυβέρνηση θα υπερφορολογήσει τα ελληνικά νοικοκυριά και την ελληνική οικονομία, σε μια περίοδο ύφεσης. Αγαπητοί συνάδελφοι, παρά την αύξησή τους, τα έσοδα, το 2010, ως ποσοστό του ΑΕΠ θα βρίσκονται κάτω από το μέσο όρο των χωρών της Ε.Ε.. Αυτό δείχνει ότι η χώρα μας έχει ακόμα περιθώριο να αυξήσει να δημόσια έσοδα και τις δημόσιες δαπάνες, εκτός κι αν θέλουν να μας παρουσιάζουν σαν μια τριτοκοσμική και όχι ως μια ευρωπαϊκή χώρα.
Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού περιορίζονται στο 32,8% του ΑΕΠ από 33,7% του έτους 2009, παρά τα σημαντικά κονδύλια ύψους 1,850 εκατ. ευρώ περίπου (0,8% του ΑΕΠ) που έχουν περιληφθεί στις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού, για τη χρηματοδότηση των μέτρων της κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής, τις αυξημένες δαπάνες για τόκους, καθώς και τα ιδιαίτερα αυξημένα κονδύλια του ΠΔΕ που διαμορφώνεται στο 4,22% του ΑΕΠ το 2010.
Αγαπητοί συνάδελφοι, ο προϋπολογισμός του 2010 στοχεύει σε μια ισόρροπη ανάπτυξη σε επίπεδο χώρας, με βασικό αναπτυξιακό εργαλείο το ΠΔΕ και παράλληλα στη στήριξη της πραγματικής οικονομίας με μια συστηματική και κοινωνικά δίκαιη δημοσιονομική προσαρμογή.
Η αναπτυξιακή πολιτική προωθείται με την εντατικοποίηση της υλοποίησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, με τη στήριξη του ΠΔΕ, του οποίου, το 2010, οι συνολικές δαπάνες προβλέπεται να φθάσουν τα 10,300 εκατ. από 9,500 εκατ. ευρώ, δηλαδή συν 800 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 8,4% σε σχέση με το 2009, και κατανέμονται σε 6,950 εκατ. ευρώ για έργα που συγχρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε 3,350 εκατ. ευρώ για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Στο ΠΔΕ περιλαμβάνονται σημαντικές κατηγορίες έργων, όπως επενδυτικές δραστηριότητες των ΟΤΑ α΄ βαθμού σε όλη τη χώρα.
Το ΠΔΕ, θα συμβάλλει αποφασιστικά στην υποβοήθηση κοινωνικών ομάδων με ιδιαίτερα προβλήματα, διαθέτοντας σημαντικά κονδύλια αποκλειστικά για την κοινωνική πρόνοια, τη λαϊκή κατοικία, την καταπολέμηση της ανεργίας, τη δωρεάν κρατική αρωγή στους σεισμόπληκτους και τη δωρεάν κρατική αρωγή για την αποκατάσταση των παλιννοστούντων από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Θα πρόσθετα και τους πυρόπληκτους, κύριε Υπουργέ.
Η συμβολή του ΠΔΕ στην οικονομική ανάπτυξη αποτυπώνεται στα προγράμματα των υπουργείων που υλοποιούν μεγάλα αλλά και μικρά έργα υποδομών. Τα έργα της κατηγορίας αυτής απορροφούν το μεγαλύτερο τμήμα του ΠΔΕ 2010, σε σχέση με τα λοιπά έργα του προγράμματος. Οι προβλεπόμενες πιστώσεις ανέρχονται σε 2,4 δισ. ευρώ.
Χρηματοδοτούνται έργα του γεωργικού τομέα, της αλιείας και των δασών και έργα που αφορούν δράσεις βιομηχανίας - βιοτεχνίας, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των ιδιωτικών επενδύσεων. Χρηματοδοτούνται, επίσης, δαπάνες για την ενέργεια και περιλαμβάνονται επιχορηγήσεις σε ενδιάμεσους φορείς, όπως το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Σημαντικά είναι, επίσης, τα κονδύλια που θα διατεθούν για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
Το ΠΔΕ χρηματοδοτεί δράσεις για την έρευνα και την τεχνολογία, για προγράμματα ανάπτυξης βιομηχανικών ερευνών, καθώς και για προγράμματα ενίσχυσης ερευνητικού δυναμικού. Το ΠΔΕ, κατά κύριο λόγο, χρηματοδοτεί την παιδεία, την έρευνα και την τεχνολογία, αφού συνολικά τα κονδύλια που προέρχονται από τον τακτικό προϋπολογισμό και το ΠΔΕ, για την παιδεία, είναι 1 δις ευρώ.
Οι δαπάνες για την υγεία - πρόνοια, προβλέπεται να ανέλθουν στα 235 εκατ. ευρώ. Στις δαπάνες αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δαπάνες για κτιριακές υποδομές και εξοπλισμό των νοσοκομείων, για λειτουργία παιδικών σταθμών και γηροκομείων κ.α..
Σημαντική είναι και η συμμετοχή του ΠΔΕ για έργα πολιτισμού, στα έργα που συμβάλλουν στην προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος και στον τουρισμό.
Πολύ σημαντική είναι η συμβολή του ΠΔΕ στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της περιφέρειας. Οι πιστώσεις που εγγράφονται στον προϋπολογισμό του 2010 για έργα περιφερειακών προγραμμάτων ανέρχονται στο ποσό των 1,113 δις. ευρώ. Δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση και ανάπτυξη της περιφέρειας, η χρηματοδότηση των έργων των περιφερειακών και των νομαρχιακών προγραμμάτων, για το 2010 προβλέπεται να ανέλθει στα 2,255 εκατ. ευρώ, το οποίο αποτελεί το 21% του συνολικού ΠΔΕ.
Θα κλείσω με τα βασικά συμπεράσματα για τον προϋπολογισμό. Με την οικονομία υπό κατάρρευση και σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο προϋπολογισμός ισορροπεί μεταξύ της ανάγκης να μπει φραγμός στο δημοσιονομικό κατήφορο της χώρας και να επανεκκινήσει την οικονομική διαδικασία, ανακτώντας τη χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών και των οικονομικών μονάδων και της ανάγκης, από την άλλη μεριά, να στηρίξει την αναδιανομή και την κοινωνική συνοχή, να τροφοδοτήσει τις αναπτυξιακές διαδικασίες.
Συμπερασματικά, ο Προϋπολογισμός παίρνει και δίνει. Μειώνει εξοπλιστικές δαπάνες, αλλά, από την άλλη μεριά, επιδοτεί τις ασφαλιστικές εισφορές των νέων και αυξάνει τις αγροτικές συντάξεις. Μειώνει τις επιχορηγήσεις διαφόρων φορέων, αλλά αυξάνει το επίδομα ανεργίας. Επιβάλλει έκτακτη εισφορά στις μεγάλες επιχειρήσεις και στην μεγάλη ακίνητη περιουσία, αλλά χορηγεί το έκτακτο επίδομα αλληλεγγύης σε 2,5 εκατομμύρια συμπατριώτες μας. Αυξάνεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης σε τσιγάρα και ποτά, αλλά, από την άλλη μεριά, περιλαμβάνονται προσλήψεις 3.000 νοσηλευτών σε νοσοκομεία και αυξάνεται η επιστροφή του Φ.Π.Α. στους αγρότες. Μειώνονται οι καταναλωτικές δαπάνες του δημοσίου, αλλά αυξάνονται οι δημόσιες επενδύσεις πάνω από 4% του Α.Ε.Π. Καταργείται η απόσυρση, που κόστιζε 400 εκατομμύρια ευρώ, αλλά αυξάνονται οι δαπάνες για την εκπαίδευση.
Επίσης, στο πλαίσιο που συντάχθηκε ο Προϋπολογισμός και του στόχου που υπηρετεί, εντάσσονται οι μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές που αφορούν. Πρώτον τo νέο φορολογικό νομοσχέδιο και την ενεργοποίηση των φοροεισπρακτικών και ελεγκτικών μηχανισμών, ώστε να παταχθεί η φοροδιαφυγή, να πληρώσουν οι έχοντες και να αποδοθεί φορολογική δικαιοσύνη.
Δεύτερον, ο νέος τρόπος κατάρτισης του προϋπολογισμού του κράτους, με τον εκσυγχρονισμό της λογιστικής της Κεντρικής Διοίκησης και του Προϋπολογισμού Προγραμμάτων, ώστε σε συνδυασμό με την έγκαιρη και επί της ουσίας συζήτηση του απολογισμού και του ισολογισμού του προηγούμενου έτους, το Κοινοβούλιο αλλά και η κοινωνία να αποκτήσει ένα διαφορετικό ρόλο στον έλεγχο της υλοποίησης και τη διαδικασία σύνταξης του προϋπολογισμού.
Τρίτον, η ανεξαρτητοποίηση της ΕΣΥΕ με στόχο την αξιοπιστία των στατιστικών δεδομένων και την ανάκτηση της αξιοπιστίας του Ελληνικού Δημοσίου.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, διαλέξαμε το δρόμο της αλήθειας, της ειλικρίνειας, του σεβασμού της αξιοπρέπειας των Ελλήνων πολιτών και της διαφάνειας στη διαχείριση των δικών τους χρημάτων. Δεν κρύβουμε προβλήματα. Δεν τρεπόμαστε σε φυγή. Δεν αρνιόμαστε την πραγματικότητα, αλλά, προσπαθούμε να την αλλάξουμε.
Σε συνθήκες πρωτοφανούς δημοσιονομικής κρίσης και με την ανάπτυξη να έχει αρνητικό πρόσημο, σύμφωνα με τις προβλέψεις και την επόμενη χρονιά (-0.3%) ο προϋπολογισμός διασφαλίζει μια δυναμική ισορροπία. Διασφαλίζει, ταυτόχρονα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και το νοικοκύρεμα στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος σε συνδυασμό με την φορολογική δικαιοσύνη, την επανεκκίνηση της οικονομίας με πόρους για την ανάπτυξη, καθώς και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, κυρίως της υγείας και της παιδείας. Ταυτόχρονα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι πολιτικές για την ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά, για την διευκόλυνση των δανειοληπτών.
Βασικός και μακροπρόθεσμος στόχος μας είναι να αλλάξουμε το αντιπαραγωγικό, σπάταλο και αδιέξοδο μοντέλο της χώρας. Απαιτούνται μεγάλες αλλαγές στην οικονομία, στο κράτος, στον τρόπο άσκησης της εξουσίας.
Θα το κάνουμε με τις εναλλακτικές μας πολιτικές που εμπεριέχονται στο πολιτικό μας σχέδιο για την Πράσινη Ανάπτυξη και διαπερνούν οριζόντια το σύνολο της κυβερνητικής δράσης, τους καθιστώντας τους πολίτες κοινωνούς της προσπάθειας μας και τις καθημερινές μας δράσεις.
Θα το κάνουμε βάζοντας την κοινωνία και τους φορείς της συμμέτοχους στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων για να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα και ανοιχτά προβλήματα.
Η διαφάνεια και η αξιοκρατία δεν είναι για εμάς μόνο θέμα που αφορά την ηθική της πολιτικής, αλλά γνωρίζουμε ότι είναι ο μόνος τρόπος για να ανατρέψουμε τη λογική της «ήσσονος προσπάθειας» και εντάξουμε έτσι σε αυτή τη νέα δημιουργική πορεία περιθωριοποιημένες και απογοητευμένες δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας.
Το κράτος πρόνοιας και η κοινωνία αλληλεγγύης δεν αφορά μόνο στις ιδεολογικές μας αναφορές και τις σοσιαλιστικές μας αξίες, αλλά την ίδια τη δυνατότητα των πολιτών να συμμετάσχουν με όρους ισότητας και προσβασιμότητας στη διανομή των δημόσιων αγαθών ώστε απελευθερωμένοι από τα καθημερινά προβλήματα να συμμετάσχουν στην οικονομική και παραγωγική διαδικασία.
Η επένδυση στον άνθρωπο, στην παιδεία, την εκπαίδευση, την έρευνα, τις νέες τεχνολογίες, αποτελεί για εμάς προτεραιότητα που συνδέεται με την πίστη μας ότι η Ελλάδα μπορεί, οι Έλληνες μπορούν να θέτουν και να επιτυγχάνουν μεγάλους στόχους.
Το αποδείξαμε επανειλημμένα όταν και πάλι σε δύσκολες συνθήκες, κληθήκαμε από τον ελληνικό λαό να αλλάξουμε την πορεία της χώρας και το καταφέραμε και το 1981, και το 1993 και το 1996.
Θα σπάσουμε το φαύλο κύκλο της ανακύκλωσης των προβλημάτων και της μετάθεσης των ευθυνών. Θα υπερβούμε με το πολιτικό μας σχέδιο την αντίφαση που θέλει αυτούς που δημιουργούν την κρίση να βάζουν και τους κανόνες για την αντιμετώπισή της.
Το αποδεικνύουμε με τον προϋπολογισμό, με τις πολιτικές που τον συνοδεύουν, με τις μεγάλες αλλαγές παντού, με τη διαρκή προσπάθεια να ανακτήσει η χώρα μας τη χαμένη της αξιοπιστία, με τις διεθνείς πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις του Προέδρου μας, του Γιώργου Παπανδρέου. Σας ευχαριστώ.