ΤΟΜΕΑΣ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΜΜΕ
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ
ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα είναι ήδη παρούσα. Η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε τούνελ μακράς διαρκείας. Οι σταθερές που επί χρόνια στήριζαν την οικονομία μας παύουν να υφίστανται.
- Ο ρυθμός ανάπτυξης που επί μία δεκαετία κυμαίνονταν στα ιστορικά υψηλά επίπεδα του 3,5%, έχει υποδιπλασιαστεί και αναμένεται στο τέλος του έτους να προσεγγίσει το μηδέν.
- Ο ρυθμός αύξησης της ιδιωτικής ζήτησης για καταναλωτικά προϊόντα, μέχρι σήμερα ατμομηχανή της ανάπτυξης, έχει πέσει κάτω από 1%.
- Οι δημόσιοι πόροι, μέχρι σήμερα βασική πηγή εισοδήματος και επενδύσεων, περιορίζονται δραστικά. Παρατηρείται ήδη διόγκωση του ελλείμματος στο 5,5% (πραγματικό στοιχείο 7,5%) και του χρέους στο 100% του ΑΕΠ με προοπτική να ανέλθει σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα. Έχουμε μπει ήδη σε διαδικασία 2ης επιτήρησης. Επιπρόσθετα είναι χαρακτηριστικό της δυσμενούς δημοσιονομικής θέσης στην οποία βρισκόμαστε ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων είναι συντριπτικά μικρότερο από το σύνολο των τόκων που πληρώνουμε για την εξυπηρέτηση του Δημόσιου Χρέους. Περί τα 9 δις ευρώ το ΠΔΕ. Γύρω στα 14 δις αναμένεται να φτάσει το κόστος της πληρωμής τόκων.
- Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, που το 2004 είχε κλείσει στο 3,5%, το 2008 έκλεισε στο 14,4%. Κράτος και ιδιώτες χρωστάμε ένα ολόκληρο ΑΕΠ σε ξένους πιστωτές. Αυτή τη στιγμή το έλλειμμα του ισοζυγίου βρίσκεται κοντά στο 13% και για το σύνολο του έτους αναμένεται να κυμανθεί πάνω από 11% μειούμενο μόνο λόγω της ραγδαίας πτώσης της ζήτησης για εισαγωγές.
- Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, που το 2004 βρέθηκε σε ιστορικά υψηλά, το 2008 επιδεινώθηκε σε ιστορικά χαμηλά. Στην Ετήσια Έκθεση Ανταγωνιστικότητας του IMD μόνο φέτος πέσαμε 10 θέσεις καταρακυλώντας στην 52η σε σύνολο 57 κρατών.
- Η απασχόληση που ούτως ή άλλως ήταν σε χαμηλά επίπεδα μειώνεται. Από την αρχή της κρίσης έχουν χαθεί 163 χιλιάδες θέσεις εργασίας σύμφωνα με στοιχεία του ΟΑΕΔ, ενώ η ανεργία προσεγγίζει διψήφια νούμερα.
Υπ' αυτές τις συνθήκες, τόσο το επιχειρηματικό κλίμα που ήδη βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, όσο και τα αντικειμενικά δεδομένα, βιομηχανικές παραγγελίες, ύψος παραγωγής κλπ, αποτυπώνουν μια γενικευμένη αβεβαιότητα και επηρεάζουν αρνητικά καταναλωτές και επιχειρήσεις δημιουργώντας ένα εκρηκτικό οικονομικό περιβάλλον.
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.
Τι λένε οι ίδιες οι επιχειρήσεις;
Σύμφωνα με Έρευνα που διεξήγαγε το Ινστιτούτο Μελετών της ΓΣΕΒΕΕ:
- Το 90% των επιχειρήσεων δηλώνουν ότι επηρεάστηκαν από την κρίση
- Το πρώτο τετράμηνο του έτους ο τζίρος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων μειώθηκε κατά 31%
- 4 στις 5 επιχειρήσεις δηλώνουν μείωση του τζίρου τους
- 3 στις 4 επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας
- Ο χρόνος είσπραξης των οφειλών εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας διπλασιάστηκε το τελευταίο διάστημα φτάνοντας πλέον τους 12 μήνες μέσο όρο
- 110,000 επιχειρήσεις, (ποσοστό 13%), αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο εγγραφής στον Τειρεσία
- 100,000 επιχειρήσεις, (ποσοστό 12%), κινδυνεύουν με χρεοκοπία
Τα στοιχεία της ΕΣΥΕ και της Τραπέζης της Ελλάδος, τα οποία δημοσιεύονται σε διάφορες οικονομικές έρευνες οικονομικής συγκυρίας, συνηγορούν υπέρ του ότι η κρίση έχει ήδη χτυπήσει την πόρτα της χώρας.
Πιστωτική επέκταση
Ο ρυθμός αύξησης της πιστωτικής επέκτασης προς τον ιδιωτικό τομέα επιβραδύνθηκε στο 10,2% τον Απρ.'09 από 10,8% τον Μάρτ.'09, 12,8% τον Φεβρ.'09 και 15,9% τον Δεκ.'08
Ειδικότερα η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις ανήλθε στο 11,8% τον Απρ.'09 από 12,2% τον Μάρτ.'09, 15,2% τον Φεβρ.'09 και 18,7% τον Δεκ.'08.
Ειδικότερα, από την ανάλυση των δανείων προς τις επιχειρήσεις κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας σημειώνονται τα εξής: α) Διατηρείται ο ρυθμός αύξησης των πιστώσεων προς τη
βιομηχανία, το εμπόριο και τη ναυτιλία στο 9,0%, 16,5% και 15,5% αντίστοιχα τον Απρ.'09, όπως
περίπου και τον Μάρτ.'09, ενώ επιβραδύνθηκε η αύξηση των πιστώσεων στη γεωργία και τον τουρισμό στο 9,4% και 10,7% αντίστοιχα τον Απρ.'09, από 10% και 13,4% αντίστοιχα τον Μάρτ.΄09.
Ο ρυθμός αύξησης των δανείων προς τα νοικοκυριά επιβραδύνθηκε στο 8,3% τον Απρ.'09 από 9,2% τον
Μάρτ.'09, 10,3% τον Φεβρ.'09 και 12,8% τον Δεκ.'08. Ειδικότερα, ο ρυθμός αύξησης των
στεγαστικών δανείων υποχώρησε περαιτέρω στο 7,8% τον Απρ.'09 από 8,7% τον Μάρτ.'09, 9,6% τον Φεβρ.'09 και 11,5% τον Δεκ.'08.
Επίσης, στο 9,4% περιορίσθηκε και ο ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών και λοιπών δανείων τον Απρ.'09, από 10,2% τον Μάρτ.'09, 11,8% τον Φεβρ.'09 και 15,5% τον Δεκ.'08.
Λιανικές Πωλήσεις
Ο γενικός δείκτης όγκου των λιανικών πωλήσεων (εκτός πωλήσεων αυτοκινήτων και καυσίμων) κατέγραψε πτώση κατά -9,5% σε ετήσια βάση στο 1ο 3μηνο.΄09 (Μάρτι.'09: -13,8%), έναντι μικρής μείωσής του κατά -0,1% το 1ο 3μηνο.΄08 (Μάρτ.'08: +0,5%).
Συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων η πτώση ανέρχεται στο -14,3% το 1ο 3μηνο.΄09 (Μάρτ.'09: -18,3%) από +5,3% το 1ο 3μηνο.08 (Μάρτ.'08: +7,3%).
Ειδικότερα,
Κατηγορίες Καταστημάτων 3μηνο.΄09 3μηνο.΄08
Μεγάλα καταστήματα τροφίμων -7,5 2,3
Πολυκαταστήματα -4,3 2,5
Τρόφιμα-Ποτά-Καπνός -1,3 -4,8
Φαρμακευτικά-Καλλυντικά 0,0 1,5
Έπιπλα-Ηλεκτρ. Είδη -20,0 -2,1
Βιβλία-Χαρτικά-Λοιπά είδη -26,1 2,9
Καύσιμα και Λιπαντικά Αυτ.των -41,1 39,7
Γενικός Δείκτης Όγκου -14,3 5,3
Γενικός Δείκτης (εκτός καυσίμων -9,5 -0,1
και λιπαντικών αυτ/των)
Τουριστική Κίνηση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, οι αφίξεις των αλλοδαπών τουριστών στα κύρια αεροδρόμια της χώρας, που δέχονται πάνω από το 95% των συνολικών αεροπορικών αφίξεων από το εξωτερικό, στο 1ο 4μηνο.΄09 σωρευτικά σημείωσαν πτώση κατά -7,3% σε ετήσια βάση, έναντι 0,0% το 1ο 4μηνο.΄08.
Ακρίβεια
Ο χαμηλότερος πληθωρισμός των τελευταίων 41 ετών είναι μύθος. Ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κύριος Μίχαλος, έχει επισημάνει ότι σε ό,τι αφορά τις τιμές βασικών ειδών ευρείας κατανάλωσης ο Έλληνας καταναλωτής σε σύγκριση με τον ομόλογό του στο Βέλγιο, την Αυστρία, τη Γαλλία και την Ισπανία συνεχίζει να βιώνει στο πετσί του την ακρίβεια.
Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει το ακριβότερο καλάθι τροφίμων στην ΕΕ και το 4ο πιο ακριβό στις χώρες του ΟΟΣΑ (πηγή OECD-Eurostat).
Ταυτόχρονα με βάση τα ίδια τα στοιχεία που δημοσιεύει η ΕΣΥΕ, παρατηρούμε ότι ο δομικός πληθωρισμός παραμένει στο υψηλό 2,7%, διότι εξακολουθεί να επιβαρύνεται:
Πρώτον, από τις μεγάλες αυξήσεις τιμών στα είδη διατροφής
Ενδεικτικά αναφέρω ορισμένες κατηγορίες που δίνει η ΕΣΥΕ
- Δημητριακά - παρασκευάσματα: 2,3%
- Κρέατα: 2,8%
- Φρούτα Λαχανικά: 7,6%
- Διατροφή: 2,5%
Δεύτερον, από τις σχετικά υψηλές αυξήσεις των τιμών των μη εμπορεύσιμων προϊόντων, δηλαδή των εγχώριων αγαθών και υπηρεσιών που δεν αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό από το εξωτερικό, όπως:
- νοσοκομειακή περίθαλψη (3,9%),
- οικιακές υπηρεσίες (6,9%),
- ιατρικές υπηρεσίες (3,9%),
- φαγητό εκτός οικίας (4,4%),
- σερβιριζόμενα είδη (αναψυκτικά-καφές 4,2%),
- δίδακτρα (4,7%),
- αστικές συγκοινωνίες (28,7%),
- Ταξί (5,4%),
- Κυλικεία (4,8%),
- άλλες υπηρεσίες (4,8%),
- Τέλη κυκλοφορίας-διόδια (18,6%),
- ηλεκτρικό ρεύμα (6,5%),
- ενοίκια κατοικιών (3,7%),
Το μόνο που σώζει την κυβέρνηση, διατηρώντας τον επίσημο πληθωρισμό σε χαμηλά πλην όμως πλασματικά επίπεδα είναι η μείωση των τιμών στα αυτοκίνητα κατά 7,6% σε μηνιαία βάση.
Βιομηχανική Δραστηριότητα
Ο Γενικός Δείκτης της Βιομηχανικής Παραγωγής μειώθηκε στο 1ο 3μηνο.'09 κατά -7,0%, σε ετήσια βάση κυρίως λόγω της πτώσης της παραγωγής της μεταποιητικής
βιομηχανίας κατά -10,3% και της πτώσης της παραγωγής στα ορυχεία και λατομεία κατά -7,5%.
Αναλυτικά η πτώση της παραγωγής της μεταποιητικής βιομηχανίας στο 1ο 3μηνο.'09,
Ιανουάριος - Μάρτιος 2009 (1ο τρίμηνο ‘09)
Τρόφιμα : -4,6%
Κλωστοϋφαντουργικές ύλες : -22,9%
Είδη Ένδυσης:-22,3%
Ξύλο και φελός: -40,8%
Χημικά Προϊόντα: -13,0%
Μη μεταλλικά ορυκτά: -27,4%
Βασικά μέταλλα: -20,4%
Κατασκευή μεταλλικών Προϊόντων: -12,2%
Έπιπλα: -14,1%
Ηλεκτρ.Υπολ.-Ηλεκτρον.&Οπτικά προϊόντα: -39,1%
Μηχανήματα και είδη εξοπλισμού: -32,8%
Οικοδομική Δραστηριότητα
Προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΣΥΕ ότι:
- ο όγκος της οικοδομικής δραστηριότητας βάσει των αδειών οικοδομών μειώθηκε κατά -31,1% σε ετήσια βάση το 1ο 2μηνο.΄09,
- το πλήθος των εκδοθεισών αδειών οικοδομών μειώθηκε κατά -18,6% στο 1ο 2μηνο.΄09.
- Η ζήτηση στην αγορά ακινήτων έχει υποχωρήσει, όπως προκύπτει και από την επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των στεγαστικών δανείων στο +8,7% σε ετήσια βάση τον Μάρτ.΄09, από +9,6% τον Φεβρ.'09 και +19,5% τον Μάρτ.΄08.
- Το 2009 αναμένεται να παραδοθούν περίπου 60.000 κατοικίες λιγότερες από το 2006.
Η μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας αντανακλάται στην πτώση της παραγωγής σκυροδέματος κατά -24,8% το 1ο 3μηνο.΄09.